عارضه جانبی نگران‌کننده داروهای لاغری

به گزارش پایگاه خبری نقطه، داروهای GLP-1 مانند Wegovy و Ozempic انقلابی در درمان چاقی و دیابت نوع ۲ بوده‌اند، اما سوالاتی در مورد برخی از عوارض جانبی و اثرات منفی بالقوه این داروها باقی مانده است.

یکی از این اثرات منفی می‌تواند آلوپسی یا ریزش مو باشد. این چیزی است که پزشکان و محققان متوجه آن شده‌اند، اما هنوز شواهد محکمی در مورد ارتباط آن نداریم.

یک مطالعه جدید که در مجله علمی BMJ منتشر شده است، به رهبری تیمی از دانشگاه پنسیلوانیا، به طور خاص به بررسی چگونگی مقایسه داروهای GLP-1 با دو درمان رایج دیگر دیابت شامل مهارکننده‌های SGLT-2 و مهارکننده‌های DPP-4 برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ می‌پردازد.

مشخص شد که ارتباط قابل توجهی بین درمان‌های GLP-1 و نازک شدن مو وجود دارد (۳۷ درصد خطر بیشتر در مقایسه با مهارکننده‌های SGLT-2 و ۶۸ درصد خطر بیشتر در مقایسه با مهارکننده‌های DPP-4). این ارتباط مختص آلوپسی بدون اِسکار بود، به این معنی که مو می‌تواند به طور بالقوه دوباره رشد کند.

محققان در مقاله خود می‌نویسند: استفاده از آگونیست گیرنده GLP-1 در مقایسه با مهارکننده‌های SGLT-2 و DPP-4 با خطر بالاتر آلوپسی ثبت شده بالینی، به ویژه آلوپسی بدون اِسکار در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ همراه بود. این یافته‌ها ممکن است در تصمیم‌گیری مشترک هنگام بررسی درمان با GLP-1 مؤثر باشد و نیاز به ارزیابی بیشتر نتایج پوستی در مطالعات آینده را برجسته کند.

این مطالعه شامل تعداد زیادی از افراد بود؛ ۱۲ هزار و ۴ بیمار که از داروهای GLP-1 استفاده می‌کردند با ۱۵ هزار و ۲۲۱ بیمار که از مهارکننده‌های SGLT-2 استفاده می‌کردند، مقایسه شدند و ۱۱ هزار و ۹۶۴ بیمار دیگر که از GLP-1 استفاده می‌کردند در مقایسه با ۱۱ هزار و ۲۳۳ بیمار که از مهارکننده‌های DPP-4 استفاده می‌کردند، در این آمار لحاظ شدند.

متغیرهای دیگری که می‌توانستند خطر ریزش مو را توضیح دهند، از جمله سن، جنسیت، قومیت و بیماری‌های زمینه‌ای نیز در این آمار لحاظ شدند.

پرسش اینجاست که چه اتفاقی می‌افتد؟ برای اطمینان بیشتر، مطالعات بیشتری لازم است، اما محققان خاطرنشان می‌کنند که کاهش سریع وزن در حال حاضر با ریزش مو و همچنین کمبود آهن و روی مرتبط است که می‌تواند چرخه طبیعی مو را بیشتر مختل کند.

محققان می‌گویند: کاهش وزن و تغییرات در وضعیت تغذیه‌ای که از پیامدهای رایج درمان با آگونیست گیرنده GLP-1 هستند، از عوامل خطر شناخته شده برای «تلوژن افلوویوم»(telogen effluvium)، یک نوع رایج و معمولاً گذرا از ریزش موی بدون اسکار هستند که مکانیسم بیولوژیکی قابل قبولی را برای این ارتباط ارائه می‌دهند.

داروهای GLP-1 به نام «پپتید-۱ شبه گلوکاگون» نام‌گذاری شده‌اند که هورمونی طبیعی است که اشتها را کاهش می‌دهد، هضم را کند می‌کند و ترشح انسولین را افزایش می‌دهد.

برچسب «آگونیست گیرنده» که اغلب به آن اضافه می‌شود، به نحوه اتصال این داروها به نقاط اتصال سلولی به نام گیرنده‌های GLP-1 و فعال کردن آنها، درست مانند هورمون واقعی اشاره دارد.

با وجود اینکه این درمان‌ها چشمگیر بوده‌اند، سوالاتی در مورد اینکه چه اثرات دیگری ممکن است بر بدن داشته باشند، از جمله افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های استخوانی و مفصلی و از دست دادن ناگهانی بینایی مطرح شده است.

این عوارض جانبی بالقوه، همراه با آلوپسی باید به دقت در برابر مزایای سلامتی برای هر بیمار سنجیده شوند. از طرف دیگر، داروهای GLP-1 همچنین با محافظت در برابر زوال عقل و انواع خاصی از سرطان مرتبط بوده‌اند.

محققان می‌گویند: یافته‌های ما سیگنال‌های ایمنی روایتی قبلی را گسترش می‌دهد و شواهد سیستماتیک‌تری را برای آگاهی بالینی از این عارضه جانبی بالقوه ارائه می‌دهد. علاوه بر این، این نتایج بر نیاز به تحقیقات بیشتر برای روشن کردن پیوندهای بالقوه بین درمان با آگونیست گیرنده GLP-1، کاهش وزن و ریزش مو و شناسایی عوامل خطر در سطح بیمار که ممکن است حساسیت به ریزش مو را افزایش دهند، تأکید می‌کند.

شایان ذکر است که سوابق پزشکی که محققان با آنها سر و کار داشتند، از نظر اندازه‌گیری شدت و مدت ریزش مو و اینکه آیا برگشت‌پذیر است یا خیر، محدود بودند.

محققان می‌گویند: ما برای اینکه این خطر را در چارچوب قرار دهیم، در مورد تقریباً ۷ نفر از هر ۱۰۰۰ نفر صحبت می‌کنیم که در عرض یک سال دچار ریزش مو می‌شوند.

این بدان معنا نیست که می‌توان این موضوع را نادیده گرفت، اما همچنین به این معنی است که برای بسیاری، هنوز هم ممکن است ارزش کمک به کاهش وزن و مدیریت دیابت نوع ۲ را که این داروهای GLP-1 به همراه دارند، داشته باشد.

محققان می‌گویند: اگرچه خطر مطلق کم است، اما آگاهی از این اثر بالقوه ممکن است به تصمیم‌گیری‌های درمانی کمک کند.

این پژوهش در مجله BMJ منتشر شده است.