میراث سبز و ماندگار رهبر شهید

آیین باشکوه وداع با رهبر شهید، حاوی پیام‌های چندگانه سیاسی، فرهنگی و دینی است و نشان از پیوندی عمیق و عاطفی و حمایت یکپارچه ملت ایران از امام شهید دارد. این آیین صرفاً یک واکنش عاطفی یا احساسی نیست؛ بلکه اعلام این حقیقت است که ایشان در حافظه تاریخی ملت‌ بسان الگویی ماندگار نشسته اند؛ الگویی که نه‌تنها فراموش نمی‌شود، بلکه رهنمودها، مواضع و جهت‌گیری‌های ایشان به مرجعی برای رفتار اجتماعی و سیاسی جامعه و برای نسل‌های بعدی تبدیل می‌شود.

همه ما در طول این سال‌ها شاهد بوده ایم که حوزه «محیط زیست و منابع طبیعی»، همواره مورد توجه و تأکید امام شهید بوده است. نگاه ژرف و دوراندیشانه مستتر در سیاست های ابلاغی محیط زیست در سال ۱۳۹۴، به مثابه مسأله ای فرابخشی؛ این سیاست ها را نقشه راهی جامع برای محیط زیست کشور قرار داد. سیاست هایی که نه فقط قوه مجریه که سایر قوا و حتی نیروهای مسلح را شامل می شد. ایجاد نظام یکپارچه ملی محیط زیست، مدیریت هماهنگ و نظام مند منابع حیاتی، تهیه اطلس زیست بوم کشور، تقویت دیپلماسی محیط زیست، گسترش اقتصاد سبز و نهادینه سازی فرهنگ و اخلاق محیط زیستی از جمله محورهای پانزده گانه سیاست های ابلاغی رهبر شهید است.

جرم‌انگاری تخریب محیط زیست، مقابله نظام‌مند و قانونی با آن و برخورد جدی با متخلفان همواره از تاکیدات موکد رهبری بوده است. شاید اولین بار رهبر شهید بودند که عبارت کوه‌خواری را به‌ویژه در اطراف شهرهای بزرگ مطرح کردند و خواستار مقابله قانونی با این پدیده مخرب شدند. بیان ایشان مبنی بر این‌که «اجازه ندهیم کسانی بیایند با دست‌اندازی به زمینهای گوناگون اطراف شهر و حومه‌های شهر و مناطق خوب، ثروت عمومی را به‌نوبه‌ی خود تبدیل کنند به ثروت شخصی» ناظر به همین موضوع است. ایشان بارها تأکید داشته اند که تخریب محیط‌ زیست، تضییع حقوق عمومی و تعرض به حقوق نسل‌های آینده است و حفاظت از منابع طبیعی، جنگل‌ها، مراتع، خاک، آب و هوای پاک، مسئولیتی ملی، انسانی و دینی به شمار می‌آید.

در سیاست‌های ابلاغی محیط زیست توسط رهبر شهید، کلیدواژه‌های مهمی وجود دارد که جامعیت نگاه ایشان به موضوع محیط زیست را در کنار توجه به مبانی علمی و کارشناسی نشان می‌دهد، «عدالت و حقوق بین نسلی»، «رعایت استانداردها و شاخص‌های زیست‌محیطی در قوانین و مقررات»،«برنامه‌های توسعه و آمایش سرزمین»، «اعمال محدودیت قانونمند در بهره‌برداری از منابع متناسب با توان اکولوژیک» و «مدیریت اثرات تغییر اقلیم» از جمله عبارت‌ها و تاکیدات مهم، اصولی و کاربردی ایشان در سیاست‌های ابلاغی است که رعایت آن بستر حفظ محیط زیست را در حال حاضر و آینده تضمین می‌کند.

رهبری شهید با مداومت در سنت نهال کاری و تاکید بر ضرورت حفظ و نگهداشت درختان و باغات، مقابله با تخریب جنگل‌ها، فرسایش خاک، بیابان‌زایی و پدیده گردوغبار، اهمیت حفظ سرمایه‌های طبیعی کشور را یادآور می‌شدند. این توجه مستمر، نمودی از اهتمام عملی ایشان به فرهنگ‌سازی در حوزه محیط‌زیست و الگویی ماندگار برای مدیران و آحاد جامعه است. امام شهید، حفاظت از طبیعت را صرفاً یک موضوع اجرایی یا بخشی نمی‌دانستند، بلکه آن را مسئولیتی ملی و بین‌نسلی تلقی می‌کردند و همواره بر مشارکت همه دستگاه‌ها و آحاد مردم در صیانت از منابع طبیعی تأکید داشتند.

امروز وحدت و انسجام ملی متبلور در مراسم وداع با رهبر شهید، می بایست محرک و مقوم تبیین راه و اجرای اندیشه ها و سیاست های ایشان در حوزه های مختلف حکمرانی کشور باشد. از این رو، در نقشه راه آینده حکمرانی و حکمروایی محیط زیست کشور نیز، زنده نگه داشتن اندیشه و منش رهبر شهید، در گروی عزم راسخ ما در عمل به سیاست‌هایی است که رهبری شهید برای حفاظت از طبیعت، توسعه پایدار و حفظ سرمایه‌های طبیعی کشور ترسیم کرده اند.